Ga krapte op arbeidsmarkt te lijf met slimme technologie

Wie de media volgt kan het niet ontgaan zijn: de krapte op de arbeidsmarkt is ongekend. Het CBS rapporteerde onlangs voor het eerst sinds de cijfers over de arbeidsmarkt worden geregistreerd, dat er meer vacatures zijn dan werklozen. Laten we bij dat bericht vooral niet vergeten dat corona zorgde voor een ongekende crisis én dat bepaalde sectoren (de reisbranche, de evenementenindustrie) het nog steeds zwaar hebben.

Des te opvallender was dan ook een bericht van Business News Radio (BNR): het nog steeds worstelende luchtvaartbedrijf KLM, dat vorig jaar fors moest reorganiseren om Covid-19 het hoofd te bieden, is naarstig op zoek naar IT’ers. Bij de automobielsector, die toch ook forse tegenwind ondervond tijdens de lock-downs én door stokkende leveringen van microprocessors, bereikt de schaarste op de arbeidsmarkt nu een kritisch niveau, laat BOVAG weten. Een op de vijf garagebedrijven geeft aan dat de bedrijfsvoering in gevaar komt – het aantal medewerkers dat morgen kan beginnen verdubbelde binnen een kwartaal (!) tot 4600. Volgens de brancheorganisatie wordt het tekort onder meer veroorzaakt door vergrijzing.

Meer ouderen op arbeidsmarkt

In heel Europa speelt een discussie over de hoogte van de pensioenleeftijd. Daarbij spelen twee aspecten een rol. Niet alleen de daadwerkelijke leeftijd waarop mensen stoppen met werken, maar ook het feit of er (bijvoorbeeld met de werkgever) een aanvullend pensioen wordt opgebouwd. In Nederland spelen we eigenlijk al redelijk effectief in op de grijze golf die ons lijkt te overspoelen. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek zijn 300.000 mensen ouder dan 65 jaar nog aan het werk. Dat zijn er toch 100.000 meer dan vijf jaar geleden. In andere landen gebeurt dat ook steeds vaker. Deze ontwikkeling biedt echter hier noch in andere landen voldoende soelaas. Ook als de vele deeltijdwerkers (in de zorg, het onderwijs) een paar uur meer gaan werken is geen oplossing in zicht. Werkgevers moeten kortom rekeninghouden met structurele schaarste. Er is om die reden iets anders nodig: technologie.

Arbeidsmarkt profiteert van digitalisering

Graag deel ik een positieve observatie: de huidige krapte op de arbeidsmarkt laat zien dat angst voor digitalisering, automatisering of zelfs robotisering ongegrond is. Sterker nog, digitalisering is meer dan ooit noodzakelijk. Niet om medewerkers overbodig te maken (dat is de traditionele angst bij velen), maar juist om te bereiken dat bepaalde taken überhaupt nog kunnen worden uitgevoerd.

Het digitaliseren van relatief simpele, repeterende werkzaamheden, biedt nadrukkelijk mogelijkheden. Zoals ik in mijn vorige blog al schreef [link naar de eerste blog over scarecity] is het voor reizigers aangenaam om al thuis in te checken voor een vlucht, en niet pas nadat ze een half uur in een lange rij hebben gestaan aan de gate. Die hogere klanttevredenheid gaat gepaard met lagere kosten en hogere efficiëntie voor de airline. Dit, door het slim inzetten van (onder meer) IT. We zien het ook in de gezondheidszorg. Zo bouwde ons bedrijf een app waarmee zorginstellingen patiënten vanuit huis kunnen onboarden: je belast het zorgpersoneel niet onnodig en de cliënt ervaart het aanmelden vanuit huis, eventueel samen met zijn of haar partner, als minder belastend dan wanneer het aan een anonieme balie op de dag van opname gebeurt.

Gezamenlijke propositie

We zien ook in andere sectoren innovaties die zowel gemak voor de klant of gebruiker combineren met het oplossen van krapte op de arbeidsmarkt. Zoals bij lokale overheden. Onder meer bij gemeenten en waterschappen ontstaan in hoog tempo selfservice portalen die een directe link leggen tussen de betreffende organisatie en een financiële instelling. Er ontstaat een gezamenlijke propositie.

Burgers krijgen digitaal een factuur en betalen die door op een link te klikken, een QR-code te scannen of rechtstreeks vanuit een app. Voor de klant (burger) wordt het proces een stuk simpeler. Je ziet hierbij dat de financiële dienstverleners en de betreffende overheidsinstellingen steeds dichter tegen elkaar aankruipen en samen een propositie uitwerken. Banken spannen zich echt in om e-Facturatie breed geadopteerd en geaccepteerd te krijgen. Zowel bij hen als bij de facturerende instantie betekent dit veel minder werk voor de financiële afdeling. Ook daar zijn immers op dit moment personeelstekorten.

Adoptie van PaaS

Het is IT dat deze ontwikkeling mogelijk maakt. Vooral doordat het nu mogelijk is informatie tussen systemen uit te wisselen via API’s. En daarnaast doordat partners in een keten gebruik kunnen maken van Platform-as-a-service-oplossingen (PaaS). Onderschat dat element vooral niet. Via PaaS bieden externe partijen hun klanten een omgeving om applicaties te maken, te hosten en te implementeren, waardoor ontwikkelaars worden beschermd tegen de complexiteit van de infrastructuurzijde (het opzetten, configureren en beheren van elementen zoals servers en databases).

PaaS verbetert zo de snelheid van het ontwikkelen van een app en stelt de eindklant in staat zich op de toepassing zelf te concentreren. Daar komt dan het arbeidsmarkt-aspect weer om de hoek kijken. Met PaaS beheert de klant applicaties terwijl de provider run-time, middleware, besturingssysteem, virtualisatie, servers, opslag en netwerken binnen het platform beheert.

De adoptie van PaaS biedt veel voordelen, waarover ik een volgend blog graag schrijf, maar de belangrijkste in dit verband is toch wel dat je er veel minder gespecialiseerd IT-personeel voor nodig hebt dan wanneer je alles on-premise doet.